MENÜ
Maltepe Escortpendik escort
alanya escort

TEFSİR USULÜ NOTLARI

119 defa okunduYorumlanmadı kategorisinde, tarihinde yayınlandı
TEFSİR USULÜ NOTLARI

BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM

Tüm hamd vesenalar âlemlerin Rabbi, Maliki, hayatı ve ölümü hangimizin daha iyi amelişleyeceğini belirlemek için yaratan Allah(cc)’a aittir.

Salât veSelam rehberimiz ve önderimiz âlemlere rahmet olarak gönderilen Hz. Muhammed(sav)’eonun ehli beytine, dinin yaşanması konusunda bizlere örneklik teşkil edenashabına, bugüne kadar yaşamış ve yaşamakta olan tüm Müslümanların üzerineolsun.

Geçenyazımızda hadisleri anlama konusunda birkaç aktarım yapmıştık ki bu haftada kitabızolan kur’an-ı kerim ve usulü üzerine yani tefsir usulü üzerine kısaltarakaktarım ve paylaşımda bulunacağız. Bunları yapmakta ki gayemiz geniş veayrıntılı bir bilgi aktarımı yapmak yerine, sadece genel anlamda o konuhakkında fikir sahibi olmayı sağlamak ve aralarda faydalanacağımız kısımlarıaçığa çıkarmaktır.

Tefsirusulüne geçmeden önce Kuran’ın inmiş olduğu toplumu iyi bilmemiz gerekmektedir.Çünkü bu Kur’an hiç şüphesiz ki ifsad olmuş bir toplumu ıslah etmek içinhidayet kaynağı olarak indirilmiştir.

Kısacabakacak olursak tarihçiler cahiliye devrinde Araplar dini anlamda farklıinançlara sahipti. Onlardan bir kısmı Yaratıcıyı, ahreti, dirilmeyi, azabı vemükâfatı tasdik eden haniflerdir. Bir kısmı ise Yaratıcıyı, dirilişi tasdikediyor ancak elçiyi inkâr ediyorlar ve putlara tapıp onlara kurban kesiyor,onlar için helal ve haramlar icat ediyorlardı.(zümer/3) Yine onlardan bir kısmı Yaratıcıyı tasdik ediyor ancak,dirilişi ve ahreti inkâr ediyordu. Hayatın sadece bu dünya hayatı olduğunusöylüyorlardı.(Casiye/24)  Bir kısmı ise hâşâ Allah(cc)’a evlatlar isnat ediyorlardı.

İşte kur’anböyle bir toplumun üzerine inmişti. Onların yazı bilenlerinin az olması ileberaber edebi anlamda ileri oldukları malumdur. O yüzden Kuran’ın insanüstü birkelam olduğunu gayet rahat anlamışlardı.

Kur’ankelimesinin nereden türetildiği hususunda ihtilaf olmakla beraber, okudumanasına gelen ka-ra-e fiilinden türetilmiş özel bir isim olduğuna dair olangörüş üzere çoğu âlimin ittifakı vardır. Kuran’ın terim anlamı ‘ Hz. Peygamber’e vahiy yoluyla indirilipMushaflara yazılan, tevatüren nakledilen ve okunmasıyla ibadet edilen muciz birkelam’ (1)olarak tarif edilmiştir.

Vahiy ilkdefa Hıra mağarasında Ramazan ayında, kadir gecesinde indirilmiştir.  Ondan sonra ise yaklaşık 23 senelik bir süreboyunca tedricen(parça parça)inmeye devam etmiştir. Bu süre zarfınca kur’an hemezberleniyor hem de vahiy kâtipleri tarafından yazılıyordu. Rasulullah(sav)’invefat etmesi ve vahyin tamamlanmasının ardından İslam’ın geniş çerçevelere yayılmasıve Kur’an’ı ezberleyen sahabelerin savaşlarda vefat etmesi gibi sebeplersonucunda Hz. Ebu Bekir zamanında Zeyd b. Sabit başkanlığında Kur’an değişikyazı malzemeleri ve hafızalardan tek bir Mushaf halinde derlenmiştir. Dahasonra Hz. Osman zamanında ise bu Mushaf esas alınarak çoğaltma işlemigerçekleştirilmiştir. Kur’an harekeleme işlemi ise daha sonraları ortaya çıkanhatalar üzerine Ebu’l Esved ed-düeli(2)tarafından yapılmıştır.

 Ayetlügatte açık alamet, işaret, nişane, herhangi bir şeyin varlığını gösterenalamet manalarına gelir. Mutlak anlamda 2 kısma ayrılır. 1. Si fiili ayetlerdirki kâinat kitabı gibi konular bunun içine girer 2. Si ise kavli ayetlerdir kipeygamberlere indirilen ilahi kitapların hepsi bu türün içine girer. Kuranda kiayetlerin tertibi tevkifidir yani bizzat Rasulullah tarafından yerleri tayinedilmiştir. Yine aynı şekilde sözlükte yüksek makam, üstün derece anlamınagelmekte olan Surelerinde sıralanışıRasulullah tarafından yapılmıştır. Sureler içerisinde Mekki ve Medeni olayı vardır. Sıhhatli olan görüşe göre; hicret gözönüne alınarak yapılan görüştür. Hicretten önce nazil olanlar el-Mekki, sonranazil olanlar el-Medeni olarak atfedilmiştir.

Kur’anhakkında bizlere ulaşmış 7 farklı mütevatir kıraat şekli vardır. Bu 7 kıraat arasındaki farklılıklarmedlerde(uzatmalarda), kasr(durulacak yerlerde), harekelerde, sükûnlarda vekelime sonunda ki harekelerde meydana gelmiştir. Yine 3 adette meşhur olmuşkıraat şekli vardır.

Kur’an ilmiüzerine yazılmış müstakil kitaplar olmakla beraber, bütün hepsini bir aradatoplayan ilk eser ez-Zerkeşi(1397) tarafından yazılmış olan ‘el-Burhan fiulumi’l- Kur’an’ adlı eserdir.

Kur’an dalafız yönünde farklı ilimler meydana gelmiştir. Bunlardan bazıları; a)Uslubu’l-Kur’an(Kuran’ın kendi has anlatımbiçimi) b)Vucuh(bir kelimeninkuran’da farklı anlamlarda kullanılması) ve Nezair(Kuran’da farklı kelimelerin aynı anlamda kullanılması) c)Aksamu’l-Kur’an(sözlükte kuvvet, yemin,taraf manalarına gelen yeminler Kuran’da manayı güçlendirmek amacıyla, yeminedilen şeyin kıymetini bildirmek amacıyla ve muhatapların dikkatlerini çekmekamacıyla yapılmaktadır.)gibi…

BirdeKur’an’ın anlamıyla ilgili ilimler vardır. Bunların içinde; a) Müteşabihu’l-Kur’an(Manaları bilinmeyen yahut herhangi bir sebeptenötürü anlamlarında kapalılık bulunan ayet, kelime ve harflerdir.) b)Huruf-ı Mukattaa(Bazı sure başlarındabulunan kesik harflerdir. Kimi âlimler hiçbir şekilde yorum yapmamış kimi isedikkat çekici harflerdir, yemin harfleridir, Allah’ın isim ve sıfatlarına delaleteder gibi yorumlar yapmıştır)c)İ’cazu’l-Kur’an(Bütün insanları bir benzerini getirmekten aciz bırakması,nitekim bunu içine gaybi haberleri barındırması, fenni bilgilerin bulunmasıgibi şeylerde girer.)gibi…

Son olarak birde tarihsel içerikli ilimler vardır. Bunlar; a) Kısasu’l-Kur’an(Kuran’daki kıssalar insanlara geçmiş ümmetlerin hatalarını ve akıbetlerini göstererek onları tefekkür yöneltir. Bunun içinde nübüvveti ispat, müminleri teselli, tebliğin mihenk taşı olan tevhit vardır.) b)Esbabu’n-nuzul(Esbap sebep kelimesinin çoğuludur sözlükte ‘ vesile, yol, işaret anlamlarına gelir’ terim olarak; Risalet döneminde bir sure veya ayet inmesine sebep olan durum ve olaylardır.)

ELHAMDULİLLAHİRABBİLALEMİN

Kaynakça

1:Ez-Zerkani,menahil/ İsmail cerrahoğlu, tefsir usulü

2:İbn ebidavud el-Mesanif

3:Usulkitapları, tefsir mukaddimeleri

Yılmaz GÜVENTüm Yazıları
Yorum Yaz